Kategorie
Krościenko nad Dunajcem

Kościół św. Marcina w Grywałdzie

Kościół św. Marcina w Grywałdzie

Nad dolną częścią wsi Grywałd stoi na wzgórku piękny gotycki drewniany kościół Św. Marcina z drugiej połowy XV wieku, przebudowany przed 1618 rokiem, „z dawna administrowany przez proboszcza w Krościenku„. Miał on początkowo stać w innym miejscu. Budowniczowie zwieźli więc materiał i umówili się, że kolejnego dnia budowę zaczną. Jakież było ich zdziwienie gdy rano nie znaleźli budulca. Okazało się, że „cosi” pzeniosło go w inne miejsce. Cóż było robić? Konie do dyszlów, dyszle do wozów, belki na wozy i …wszystko z powrotem. Kolejnej nocy – to samo: belki i „skole” – znowu przeniesione i znowu w to miejsce, co poprzednio. Tego było już za wiele! Więc, gdy kolejny raz górale przewieźli wszystko na upatrzone miejsce, postanowili pilnować materiału. Cóż, posneli w nocy, a rano zbudzili się wraz z belkami i całą resztą – gdzie? – tam, gdzie już uprzednio „cosi” przenosiło wszystko. Rada w radę i..uznali, że to chyba sam św. Marcin wybrał miejsce na kościół swego imienia.

Oryginalna bryła budzi podziw historyków sztuki. Ściany są obite gontem, Dominujący element kwadratowa wieża ma nadwieszaną izbicę i ostrosłupowy hełm. We wnętrzu ocalały spore framenty chłopskiej polichromii z roku 1618, pod którą to stwierdzono w roku 1935 istnienie resztek malowideł patronowych. W głównym ołtarzu złoci się tryptyk gotycki z około 1520 roku, który powstał w pracowni artysty z Krakowa nazywanego Mistrzem Rodziny Marii, pozostającego pod wpływem Wita Stwosza. Centralny obraz przedstawia patrona światyni. Święty Marcin siedząc na koniu odcina połę płaszcza, aby okryć zziębniętego żebraka. Na zwieńczeniu tryptyku, w promienistej mandorli znalazł swoje miejsce obraz Matki Boskiej i wypukłorzeźba, które  pochodzą prawdopodobnie również z początku XVI wieku. Podobnie jak w Dębnie powoduje on, że cały tryptyk jest przykładem przenikania się cech gotyckich z nadchodzącym już renesansem. Obraz św. Marcina jest już renesansowy /bardzo plastycznie przedstawiony krajobraz/, podczas gdy monumentalna Matka Boska jest jeszcze typowo gotycka. Cudna XIV wieczna statua Madonny Grywałdzkiej została w roku 1937 przeniesiona do muzeum w Tarnowie, skąd zrabowali ją Niemcy.

Pod względem usytuowania i uroku architektury, kościółek ten nie ma równego w Karpatach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *